زنى خدمت حضرت فاطمه عليهاالسلام رسيد و گفت :
- مادر ناتوانى دارم كه در مسائل نمازش به مساءله مشكلى برخورد كرده و مرا خدمت شما فرستاد كه سؤ ال كنم .
حضرت فاطمه عليهاالسلام جواب آن مساءله را داد. آن زن همين طور مساءله
ديگرى پرسيد تا ده مساءله شد. حضرت همه را پاسخ داد. سپس آن زن از كثرت
سؤ ال خجالت كشيد و عرض كرد:
- اى دختر رسول خدا! ديگر مزاحم نمى شوم .
حضرت فرمود: نگران نباش ! باز هم سؤ ال كن ! با كمال ميل جواب مى دهم ،
زيرا اگر كسى اجير شود كه بار سنگينى را بر بام حمل كند و در عوض آن ، مبلغ
صد هزار دينار اجرت بگيرد، آيا از حمل بار خسته مى شود؟
زن گفت :
- نه ! خسته نمى شود، زيرا در برابر آن مزد زيادى دريافت مى كند.
حضرت فرمود:
- خدا در برابر جواب هر مساءله اى بيشتر از اينكه بين زمين و آسمان پر از
مرواريد باشد، به من ثواب مى دهد! با اين حال ، چگونه از جواب دادن به
مساءله خسته شوم ؟ از پدرم شنيدم كه فرمود:
((علماى شيعه من روز قيامت محشور مى شوند، و خداوند به اندازه علوم آنان و
درجات كوششان در راه هدايت مردم ، برايشان ثواب و پاداش در نظر مى گيرد و
به هر كدامشان تعداد يك ميليون حله از نور عطا مى كند. سپس منادى حق تعالى
ندا مى كند: اى كسانى كه يتيمان (پيروان ) آل محمد را سرپرستى نموديد، در
آن وقت كه دستشان به اجدادشان (پيشوايان دين ) نمى رسيد، كه در پرتو علوم
شما ارشاد شدند و ديندار زندگى كردند. اكنون به اندازه اى كه از علوم شما
استفاده كرده اند، به ايشان خلعت بدهيد!
حتى به بعضى آنان صد هزار خلعت داده مى شود. پس از تقسيم خلعت ها، خداوند
فرمان مى دهد: بار ديگر به علما خلعت بدهيد. تا خلعتشان تكميل گردد.
سپس دستور مى رسد دو برابرش كنيد همچنين درباره شاگردان علما كه خود شاگرد تربيت كرده اند چنين كنيد...
آنگاه حضرت فاطمه به آن زن فرمود:
اى بنده خدا! يك نخ از اين خلعتها هزار هزار مرتبه از آنچه خورشيد بر آن
مى تابد بهتر است . زيرا امور دنيوى تواءم با رنج و مشقت است اما نعمتهاى
اخروى عيب و نقص ندارد. بحارالانوار جلد 2 صفحه 3
مردى به همسرش گفت : برو خدمت حضرت فاطمه زهرا عليهاالسلام از او بپرس آيا من از شيعيان شما هستم يا نه ؟
آن زن خدمت حضرت زهرا عليهاالسلام رسيد و مطلب را پرسيد. حضرت فاطمه عليهاالسلام فرمود:
- به همسرت بگو اگر آنچه را كه دستور داده ايم بجا مى آورى و از آنچه كه
نهى نموده ايم دورى مى جويى از شيعيان ما هستى وگر نه شيعه ما نيستى .
زن به منزل برگشت و فرمايش حضرت زهرا عليهاالسلام را براى همسرش نقل كرد. مرد با شنيدن جواب حضرت سخت ناراحت شد و فرياد كشيد:
- واى بر من ! چگونه ممكن است انسان به گناه و خطا آلوده نباشد؟
بنابراين من هميشه در آتش جهنم خواهم سوخت ، زيرا هركس از شيعيان ايشان نباشد هميشه در جهنم خواهد بود.
زن بار ديگر محضر فاطمه عليهاالسلام رسيد و ناراحتى و سخنان همسرش را نزد آن حضرت بازگو نمود.
حضرت زهرا عليهاالسلام فرمود:
- به همسرت بگو؛ آن طور كه فكر مى كنى نيست . چه اينكه شيعيان ما بهترين
هاى اهل بهشتند ولى هركس ما را و دوستان ما را دوست بدارد دشمن دشمنان باشد
و نيز دل و زبان او تسليم ما شود، ولى در عمل با اوامر و نواهى ما مخالفت
كرده ، مرتكب گناه شود، گرچه از شيعيان واقعى ما نيست اما در عين حال او
نيز در بهشت خواهد بود، منتهى پس از پاك شدن گناه .
آرى ! به اين طريق است كه به گرفتاريهاى (دنيوى ) و يا به شكنجه مشكلات
صحنه قيامت و يا سرانجام در طبقه اول دوزخ كيفر ديده ، پس از پاك شدن از
آلودگيهاى گناه به خاطر ما از جهنم نجات يافته ، در بهشت و در جوار رحمت ما
منزل مى گيرد. بحارالانوار جلد 68 صفحه 155.
حضرت زهرا (ع) فرمود : روزه داری که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ
نکرده ، روزه اش به چه کارش خواهد آمد. بحارالانوار جلد 93 صفحه 295
حضرت زهرا (س) : خداوند امر به معروف را به خاطر مصلحت عموم مردم واجب کرد. علل الشرایع جلد 1 باب 182 حدیث 2
محمّد بن موسى بن متوكّل رضى اللَّه عنه از على بن حسين سعدآبادى ، از
احمد بن ابى عبد اللَّه برقى از اسماعيل بن مهران، از احمد بن محمّد بن
جابر، از حضرت زينب سلام اللَّه عليها بنت على بن ابى طالب عليه السّلام
فرمود: حضرت فاطمه عليهما السّلام در خطبه اى فرمودند : خدا در بين شما
عهدى دارد كه تقديمتان داشته و جانشينى دارد كه حاكم بر شما قرار داده است
و آن عبارت است از: كتاب خدا كه دلائلش روشن و آشكار بوده و آيه هايش از
امور نهانى كتاب پرده بر می دارند، قرآن برهانى است كه ظواهرش متجلّى و
روشن بوده و پيوسته خلائق را به استماعش می كشاند اتباع و پيروانش را به
بهشت رضوان می برد و تابعانش را نجات می دهد، در آن حجّتهاى نورانى حقّ و
محرّمات الهى و فضائل تدوين و تنظيم شده اش و جمل و كلمات كافى و وافيش و
نعمتهاى ارزانی شده اش و شرايع و احكام واجب و قطعيّه اش و ادلّه و
براهين روشن و آشكارش بيان می گردد حقّ تعالى ايمان را به منظور تطهير از
شرك و نماز را به جهت تنزيه از كبر و سرافرازى و زكات را به داعى زياد شدن
رزق و روزه را به خاطر تثبيت اخلاص و حجّ را به قصد رونق يافتن دين و عدل
را براى آرام نمودن دلها و طاعت را به منظور نظام ملّت و امامت و رهبرى را
به خاطر اصلاح تفرقه و تشتّت و جهاد را براى عزّت و بزرگى اسلام و صبر را
به جهت كمك بر طلب ايجاب مطلوب و ظفر يافتن بر آن و امر به معروف را به جهت
مصلحت عموم و احسان به پدر و مادر را به منظور حفظ از غضب و خشم و صله
ارحام را به جهت زياد شدن تعداد دوستان و قصاص را به جهت حفظ دماء و خونها
و وفاء به نذر را به منظور فراهم شدن اسباب مغفرت و آمرزش و كامل قرار
دادن ترازوها را به جهت ترك كم فروشى و دورى جستن از نسبت ناروا دادن به
زنان عفيفه را به خاطر بر حذر ماندن از رانده شدن از درگاه رحمت الهى و
اجتناب از سرقت را به منظور اثبات عفّت و پاكى و دورى نمودن از خوردن اموال
ايتام را به خاطر عدول از ستم و دادگرى در احكام را به منظور انس گرفتن با
رعيّت واجب و فرض قرار داد و نيز حقّ عزوجلّ به منظور اخلاص در مقابل
پروردگار شرك را حرام نمود، پس در آنچه شما را مأمور ساخته به مقدارى كه می
توانيد تقوى و پرهيزكارى داشته و از منهيّات دورى نماييد. علل الشرائع
ترجمه ذهنى تهرانى ، جلد 1 صفحه 791
دو نفر زن که در مسئله ای دینی با یکدیگر اختلاف داشتند برای حل اختلاف
خود نزد فاطمه (س) رفتند ، یکی از زنان مومن و دیگری معاند و کافر بود.
فاطمه (س) میفرماید : من دلایل زن مومنه را اثبات کردم و حقانیت سخن او را
آشکار نمودم و در نتیجه او بر آن زن که دشمن اسلام بود پیروز گشت و به شدت
شاد و مسرور گردید. فاطمه (س) به آن زن مومن که بسیار خوشحال شده بود فرمود
: شادی فرشته ها برای پیروزی تو بر او بیشتر از شادی تو میباشد و غم و
اندوه شیطان و یاران او از غم و اندوه این زن کافر زیادتر است.
بحارالانوار جلد 2 صفحه 8
دو نفر زن ، كه يكى مؤمن و ديگرى از دشمنان اسلام بود، در مطلبى دينى با هم اختلاف نظر داشتند.
براى حل اختلاف ، محضر حضرت فاطمه عليهاالسلام رسيدند و موضوع را طرح كردند.
چون حق با زن مؤمن بود، حضرت فاطمه عليهاالسلام گفتارش را با دليل و برهان
تاييد كرد و بدين وسيله زن مؤمن بر زن دشمن پيروز گشت و از اين پيروزى
خوشحال شد.
حضرت فاطمه عليهاالسلام به زن مؤمن فرمود:
فرشتگان خدا بيشتر از تو شادمان گشتند و غم و اندوه شيطان و پيروانش نيز بيشتر از غم و اندوه زن دشمن مى باشد.
امام حسن عسكرى عليه السلام مى فرمايد:
((در عوض خدمتى كه فاطمه به اين زن مؤمن كرد، بهشت و نعمت هاى بهشتى اش را
هزار هزار برابر آنچه قبلا تعيين شده بود، قرار دهيد و همين روش را درباره
هر دانشمندى كه با علمش مؤمنى را تقويت كند - كه بر معاندى پيروز گردد -
مراعات كنيد و ثوابش را هزار هزار برابر قرار دهيد!)) بحارالانوار جلد 2
صفحه 8
ارزش
اهل بیت (ع) و امامان (ع) ؛ حضرت زهرا (علیها السلام) نسبت به ارزشهای
امامان معصوم (علیهم السلام) فرمود : ما اهل بیت رسول خدا (ص) وسیله ارتباط
خدا با مخلوقاتیم ، ما برگزیدگان خداییم و جایگاه پاکیها ، ما دلیل های
روشن خداییم و وارث پیامبران الهی.شرح ابن ابی الحدید جلد 16 صفحه 201 ،
فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه 24
حضرت
زهرا (علیها السلام ) با اشاره به فلسفه امامت فرمود : خدا اطاعت و پیروی
از ما اهل بیت (علیهم السلام) را سبب برقراری نظم اجتماعی در امّت اسلامی ،
و امامت و رهبری ما را عامل وحدت و در امان ماندن از تفرقه ها قرار داده
است. بخشی از خطبه حضرت زهرا (س) در مسجد مدینه ، فرهنگ سخنان حضرت فاطمه
علیها السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه 25
اثبات
امامت علی (ع) {هدایت تشریعی} ، یادآوری روایات رسول خدا (ص) : محمود بن
لبید می گوید : پس از رحلت پیامبر (ص) ، فاطمه (علیها السلام) را در کنار
قبر حضرت حمزه در اُحُد ، در حال عزاداری و گریه مشاهده کردم ، فرصت را
غنیمت شمرده سئوال کردم : آیا برای امامت علی (ع) از سخنان رسول گرامی
اسلام (ص) ، میتوان دلیلی آورد ؟ حضرت زهرا (علیها السلام) پاسخ داد :
شگفتا ! آیا روز غدیر خم را فراموش کرده اید ؟ شنیدم که پیامبر گرامی اسلام
فرمود : علی (ع) بهترین کسی است که او را جانشین خود در میان شما قرار می
دهم.علی (ع) امام و خلیفه بعد از من است و دو فرزندم ، (حسن و حسین (علیهم
السلام) )و نه نفر از فرزندان حسین (ع) پیشوایان و امامانی پاک و نیکند.اگر
از آنها اطاعت کنید شما را هدایت خواهند نمود و اگر مخالفت ورزید ، تا روز
قیامت بلای تفرقه و اختلاف در میان شما حاکم خواهد شد.پرسید بانوی من ! پس
چرا امام علی (ع) سکوت کرد و حق خود را نگرفت ؟ حضرت زهرا (علیها السلام)
پاسخ داد : رسول خدا (ص) فرمود : مَثَل امام ، مانند کعبه است ، مردم باید
در اطراف آن طواف کنند ، نه آنکه کعبه دور مردم طواف نماید.سپس ادامه داد
که : آگاه باش ، قسم به خدا ، اگر حق را به اهلش واگذار می کردند و از عترت
رسول خدا (ص) اطاعت می نمودند دو نفر هم (درباره حکم خداوند) با یکدیگر
اختلاف نمی کردند و امامت همان گونه که رسول خدا(ص) معرفی فرمود از علی (ع)
تا حضرت قائم (عج) فرزند نهم امام حسین (ع) ، از جانشینی به جانشینی دیگر
به ارث می رسید.اما (افسوس)کسی را مقدم داشتند که خدا او را کنار زده بود و
کسی را کنار زدند که خدا او را مقدم داشت ، ره آورد بعث را انکار کردند و
به بدعتها روی آوردند ، آنها هواپرستی و شهوت را برگزیدند و بر اساس رأی و
نظر شخصی عمل کردند ، هلاکت و نابودی بر آنان باد.آیا نشنیدند کلام خدا را
که فرمود : پروردگار تو خلق می کند آنچه را که می خواهد و اختیار تعیین
امامت بدست اوست ؛ سوره قصص آیه 68 .آری شنیدند اما همان گونه که قرآن
فرمود : (دیده بصیرت آنها کور و چشم دل آنها بی نور است ؛ سوره حج آیه 46 )
افسوس ، که سران سقیفه ، آرزوها و هوسهای خود را تحقّق بخشیدند و از مرگ و
قیامت غافل ماندند ، خدا نابودشان گرداند و آنان را در کارهایشان گمراه
کند ، ای پروردگار ! من به تو پناه می برم از کمی یاران پس از پیروزی و
فراوانی آنان) فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه
27 الی 28 ، بحارالانوار جلد 36 صفحه 353 ، احقاق الحق جلد 21 صفحه 26
علی
(ع) و جاذبه های عاشقانه در عبادت : ابودرداء می گوید : علی (ع) را در
حالت سجده به گونه ای مشاهده کردم که هیچ صدایی نمی شنود و حرکتی ندارد ،
فریاد زدم سوگند به خدا علی (ع) مرده است.شتابان به فاطمه (علیها السلام)
خبردادم.حضرت زهرا (علیها السلام) فرمود : به خدا قسم ، این حالت معنوی علی
(ع) است که از ترس در برابر عظمت پروردگار بر او عارض شده و در عبادت
مدهوش می گردد.فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه
33 ، امالی شیخ صدوق صفحه 79 و ثواب الاعمال صفحه 116
بهداشت
و آداب غذا خوردن ، حضرت زهرا (علیها السلام) درباره آداب غذا خوردن و
بهداشت عمومی فرمود : در سر سفره غذا ، 12 کار نیک وجود دارد که سزاوار است
، هر مسلمانی آنها را بشناسد.4 مورد واجب و 4 مورد مستحب و 4 مورد نشانه
ادب و بزرگواری است.و اما چهار عمل واجب : 1-شناخت و معرفت پروردگار
(بدانیم که نعمت ها از اوست )2-راضی به نعمت های خدا بودن3-گفت ( بسم الله
الرحمن الرحیم ) در آغاز غذا 4-سپاسگذاری خدا در پایان ( و گفتن الحمد لله
رب العالمین ) و چهار عمل مستحب عبارتند از : 1-وضو گرفتن قبل از غذا
2-نشستن بجانب چپ 3-در حال نشسته غذا خوردن 4-غذا خوردن با سه انگشت.و آن
چهار عملی که نشانه ادب و بزرگواری است مانند : 1-از غذای پیش روی برداشتن
2-لقمه ها را کوچک برداشتن 3-غذا را بخوبی جویدن 4-کمتر در صورت دیگران ،
نگاه کردن. فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه 42
، نفائس اللّباب جلد 3 صفحه 124 (مخطوط)و کتاب عوالم جلد 11 صفحه 629
یاد
پدر و اشتیاق شنیدن اذان ؛ پس از وفات رسول گرامی اسلام (ص) ، حضرت فاطمه
(علیها السلام) به یاد دوران با شکوه و پُر عظمت اسلام و نبوّت افتاد و
فرمود : (بسیار دوست دارم که صدای اذان (بلال) موذن پدرم را (که درود خدا
بر او و اهل بیت او باد)بشنوم.وقتی این خبر به بلال رسید ، با اینکه از
اذان گفتن اعتصاب کرده بود ، آماده شد و اهل مدینه یک بار دیگر صدای دلنشین
اذان بلال را شنیدند.شهر در شادی و سرور شد ، تا آنکه گفت : (اشهد ان
محمداً رسول الله) ناگاه به بلال خبر رسید که اذان را رها کن زیرا فاطمه
(علیها السلام) بیهوش نقش بر زمین افتاده است.فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها
السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه 59 ، کتاب الوافی جلد 7 صفحه 571 ، حدیث
6613 و بحارالانوار جلد 43 صفحه 157 حدیث 7
اسماء
، همسر جعفر طیار نقل می کند که : در لحظه های پایانی زندگانی حضرت زهرا
(علیها السلام) متوجه آن بزرگ زنان عالم بودم ، ابتدا غسل کرد و لباسها را
تغییر داد و در خانه مشغول راز و نیاز با خدا شد.جلو رفتم ، فاطمه (ع) را
دیدم که رو به قبله نشسته ، و دستها را به سوی آسمان برآورده ، چنین دعا می
کند ، پروردگارا ! بزرگا! به حق پیامبرانی که آنها را برگزیدی و به گریه
های حسن و حسین در فراق من ، از تو می خواهم از گناهکاران شیعیان من و
شیعیان فرزندان من درگذری.فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد
دشتی) صفحه 130 ، ذخائر العقبی صفحه 53
حضرت
زهرا (علیها السلام) فرمودند : بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم
نرم تر و مهربان تر است و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان
مهربان و بخشنده اند.فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد
دشتی) صفحه 139 ، دلال الِامامه و کنزالعمال جلد 7 صفحه 225 و تاریخ بغداد
جلد 12 صفحه 50
سلمان
فارسی (رضوان الله تعالی علیه) می گوید : روزی حضرت فاطمه (علیها السلام)
را دیدم که چادری وصله دار و ساده بر سر داشت.در شگفتی ماندم و گفتم : عجبا
! دختران پادشاهان ایران و قیصر رُوم بر کُرسیهای طلایی می نشینند و پارچه
های زربافت به تن می کنند ، وه که این دختر رسول خداست ! نه چادرهای گران
قیمت بر سر دارد و نه لباسهای زیبا!! حضرت فاطمه (علیها السلام) پاسخ داد :
ای سلمان ! خداوند بزرگ ، لباسهای زینتی و تختهای طلائی را برای ما در روز
قیامت ذخیره کرده است. فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد
دشتی) صفحه 144 ، بحارالانوار جلد 8 صفحه 303 حدیث 61 ؛ حضرت زهرا (ع) سپس
به خدمت پدر رفت و شگفتی سلمان را مطرح فرمود : ( ای رسول خدا ! سلمان از
سادگی لباس من تعجّب نمود ، سوگند به خدائی که تو را مبعوث فرمود ، مدّت
پنج سال است فرش خانه ما پوست گوسفندی است که روزها بر روی آن شترمان علف
می خورد و شب ها بر روی آن می خوابیم و بالش ما چرمی است که از لیف خرما
پُر شده است.فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه
145 ، بحارالانوار جلد 8 صفحه 303 و کوکب الدرّی جلد 1 صفحه 175 و تفسیر
برهان جلد 2 صفحه 346
پیامبر
اسلام (ص) پس از ازدواج حضرت علی (ع) و فاطمه (علیها السلام) ، و سپری شدن
مراسم عروسی ، ابتدا از علی (ع) پرسید : همسرت فاطمه (علیها السلام) را
چگونه یافتی ؟ امام پاسخ داد : (خوب یار و یاوری است در اطاعت کردن از
خدا)سپس از دخترش پرسید : شوهرت را چگونه یافتی ؟ فرمود : بهترین شوهر
است.فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام (تالیف محمد دشتی) صفحه 193 ،
مناقب ابن شهر آشوب جلد 3 صفحه 355 و 356 و بحارالانوار جلد 43 صفحه 133 و
117