گرا (گروه روشنگری اسلامی) - پاسخ به شبهه وهابیت در مورد تاریخچه تشیع در اسلام

شیعه پس از پیامبرصلی الله علیه و آلهبوجود آمده و ربطی به اسلام ندارد

دین در دوران پیامبرصلی الله علیه و آله کامل گردید زیرا خداوند می‌فرماید: )الیوم اکملت لکم دینکم(امروز دین شما را کامل گردانیدم. و مذهب شیعه بعد از وفات پیامبر  صلی الله علیه و آله پدید آمده است.

جواب

درباره اینکه دین در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به کمال رسید هیچ کس نزاعی ندارد و اختلافی نیز از جانب شخص و یا گروهی گزارش نشده است. لکن باید دید که منظور از آن روزی که خدای متعال در آن روز دینش را تکمیل فرموده و نعمت خویش را به صورت تمام به مردم عرضه داشت چه روزی بوده و در آن روز چه اتفاقی رخ داده است.

مسلماً در آن روز مسأله مهمی صورت داده است که خداوند متعال آن مسأله را به عنوان اکمال دین معرفی فرموده است. طبق منابع معتبر سنی شخصی از قوم یهود به خلیفه دوم گفت: به خدا سوگند اگر ما در دین خویش چنین روزی داشتیم که خداوند آن را به عنوان روز کامل شدن دینمان معرفی نموده بود حتماً آن روز را عید می­گرفتیم و آن را بزرگ می­داشتیم.

اگر چه بعضی از جاهلین درصدد کتمان و پوشاندن حقیقت هستند.[1]

لکن بسیاری از علمای بزرگ سنی به این مطلب اقرار نموده که منظور از تکمیل دین، نزول آیه مذکور در روز غدیر و در پی اعلام ولایت امام المتقین و خلیفه رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام می­باشد.

فخر رازی در جلد 12 تفسیر کبیر صفحه 49 ذیل آیه 67 سوره مائده و علی بن محمد واسطی معروف به ابن مغازلی در کتاب مناقب صفحه 19 باب نصّ الولایة فی غدیر خم و عبیدالله بن عبدالله از علمای قرن پنجم معروف به حاکم حسکانی در کتاب شواهد التنزیل جلد1 صفحه 156 به بعد ذیل آیه 3 سوره مائده، سبط بن جوزی در کتاب تذکره الخواص جلد 1 صفحه 265 باب ثانی و قندوزی حنفی در کتاب ینابیع الموّده جلد1 صفحه 347 و جلد 3 صفحه 365 از جمله علمای اهل سنتی هستند که نگارنده این سطور یکایک کتب مذکورشان را مباشرةً مطالعه نموده و مسلماً بزرگان سنی دیگری نیز وجود دارند که متذکر این مهم شده­اند که آیه سوم سوره مائده یعنی )الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی(در روز غدیر و به هنگام اعلام نصب امام امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیه السلام به ولایت مطلقه الهیه نازل گردیده و مولفین این کتب فارغ از هر گونه مذهب فقهی و کلامی[2] که دارند بالاتفاق روایتِ شأن نزول آیه (الیوم اکملت لکم دینکم) که مربوط به اعلام ولایت امام امیرالمؤمنین علی علیه السلام است را در کتب خویش نقل نموده­اند.

کسی چون ابن مغازلی که در فقه، شافعی و در کلام، اشعری است و دیگری چون قندوزی که دارای مذهبِ حنفی، است این روایت را آورده­ اند.

حال با توجه به ذکر اسناد و با عنایت به اینکه بزرگان اهل سنّت خودشان منظور از اکمال دین را اعلان ولایت امام امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام دانسته و این مطلب را در کتب خویش به وضوح نقل کرده­اند برای ما سئوال بوجود می­آید که چرا آنها در کلمه­ ی مولی تصرف کرده و مفهوم مطالب خویش را منکر شده و ادعا می­کنند که منظو از ولایت محبت و دوستی آن حضرت است نه قبول سرپرستی ایشان و این خود گزافه­ای است که بطلان آن به وضوح روشن است.

اکنون که اعتراف بزرگان اهل سنّت را مبنی بر نزول آیه اکمال دین یعنی همان آیه سه سوره مائده در روز غدیر ملاحظه کردیم به این نکته اساسی پی می‌بریم که منظور حقیقی این آیه بیان کامل شدن دین بر مبنای ولایت است و این همان چیزی است که بنا و رکن استوار شیعه بر آن پی ریزی شده است.

در واقع کسانی که در روز غدیر ولایت حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام را قبول کرده و بر آن استوار ماندند اینان گروه شیعه و پیرو محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله هستند.

و کسانی که نقض عهد کرده و یا پیروی از گروه ی نمودند که بیعت شکستند ایشان نیز شیعه هستند لکن شیعه کسانی غیر از محمد و آل محمدصلی الله علیه و آله: )ثم لننزعنّ من کلّ شیعه ایّهم اشدّ علی الرحمن عتیاً ثم لنحن اعلم بالذین هم اولی بها صلیاً([3]

از هر گروهی و دسته­ای کسانی از آنان که بر خدای رحمان سرکش­تر بوده ­اند را بیرون خواهیم کشید پس از آن به کسانی که برای درآمدن به جهنم سزاوارترند خود داناتریم.

پیشینه تاریخی شیعه

اگر کسی با کلمات خدای متعال در قرآن کریم آشنا باشد به خوبی می­داند که شیعه گروه و فرقه­ ای که بعد از رحلت رسول اکرم  صلی الله علیه و آله به وجود آمده باشد نیست، بلکه شیعه از قدمتی به قدمت عالم خلقت برخوردار است و این دیگرانند که باید به دنبال اصل و نسب و ریشه تاریخی خویش بگردند و آن را جستجو کنند.

در قرآن کریم پیروان صادق انبیاء الهی (علی نبینا و آله و علیهم السلام) به عنوان شیعیان ایشان معرفی شده­ اند.

1 ـ )فوجد فیها رجلین یقتتلان هذا من شیعته و هذا من عدوّه.([4]

پس موسی در آنجا دید که دو مرد با هم به قتال مشغولند این یک از شیعیان وی و آن یک از دشمنان او بود.

2ـ )فاستغاثه الذی من شیعته علی الذی من عدوّه.([5]

در آن حال آن شخص که شیعه موسی بود از او دادخواهی و یاری بر علیه دشمنش خواست.

پیرو حضرت موسی علیه السلام به عنوان شیعه او و در مقابل، کسی که شیعه او نیست به عنوان دشمن او معرفی گردیده است، در واقع آن کس که شیعه پیامبری از پیامبران الهی نیست دشمن و عدو اوست و این درباره حضرت ختمی مرتبت محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله نیز صادق است یعنی اگر کسی شیعه ایشان نباشد مسلماً عدو و دشمن ایشان است.

3 ـ )و ان من شیعته لابراهیم إذ جاء ربه بقلب سلیم.([6]

همانا ابراهیم از شیعیان اوست، آنگاه که با قلبی سلیم نزد پروردگارش آمد.

در اینجا نیز حضرت ابراهیم را به عنوان یکی از شیعیان حضرت نوح معرفی فرموده است. اینها پیشینه تاریخی تشیع است.

حال که با دقت به این سه آیه نظر افکندیم از دیگران سؤال می­کنیم آیا شما هم دارای چنین سابقه تاریخی هستید و یا اینکه...

بزرگی می­فرمود: مردی از اهالی مدینه در مسجد النبی  صلی الله علیه و آلهبه من گفت: این گروه گمراه شیعه از چه زمانی درست شده است؟ و با این سؤال قصد توهین به تشیّع را داشت. به او گفتم خداوند متعال در چند جای قرآن نام شیعه را به نیکی یاد کرده است. بگو ببینم گروه سنی از چه زمانی ایجاد شده، و مبدأ ایجاد این فرقه از چه تاریخی بوده است و آیا در قرآن کریم چیزی درباره مدح سنی یافت می­شود؟

)فبهت الذی کفر([7]

در ادامه علاوه بر آیات قرآن کریم که در بالا ذکر شد به چند روایات از روایات اهل سنت درباره شیعه می­پردازیم که همگی دلالت بر اصالت و قدمت شیعه و مدح این گروه ناجیه می­کند.

)عن ابن عباس قال: لما نزلت هذه الایه (إن الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریه)[8] قال النبی صلی الله علیه و آله لعلیٍ علیه السلام هو انت و شیعتک تأتی انت و شیعتک یوم القیامه راضین مرضیین و یأتی عدوّک غضباناً مقمحین([9] 

ابن عباس گوید: هنگامیکه این آیه «همانا کسانیکه ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند بهترین مخلوقات هستند» نازل شد. پیامبرصلی الله علیه و آله به علی علیه السلام فرمودند: مراد از آنها تو و شیعیان تو هستید که در روز قیامت در حالی می­آئید که راضی و مرضی هستید و دشمنان تو می‌آیند در حالیکه عصبانی و خوار و سرافکنده هستند.

)عن ابی بررة قال: تلا رسول الله «انّ الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریه»[10] قال هم انت و شیعتک یا علی و میعاد ما بینهم و بینک الحوض([11]

ابی برره روایت کند که رسول خدا  صلی الله علیه و آله آیه­ ی «همانا کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند بهترین مخلوقات هستند.» را تلاوت کرده و فرمودند: ای علی آنها تو و شیعیان تو هستند و حوض کوثر وعدگاه تو و آنان است.

)قال النبیصلی الله علیه و آله: شیعه علی هم الفائزون([12]

پیامبرصلی الله علیه و آله فرمودند: شیعه­ی علی علیه السلام ،آنها، رستگارند.

)عن جابر بن عبدالله رضی الله عنه قال لقد سمعت رسول اللهصلی الله علیه و آلهیقول فی علیٍ... شیعه علی هم الفائزون یوم القیامه([13]

جابربن عبدالله2روایت کند که از رسول خداصلی الله علیه و آله شنیدم که در مورد علی علیه السلام می­فرمودند: شیعیان علی علیه السلام ، آنها، رستگاران روز قیامت هستند.

)قال رسول اللهصلی الله علیه و آلهاما ترضی انک معی فی الجنه و الحسن و الحسین و ذریاتنا خلف ظهورنا و ازواجنا خلف ذریاتنا و اشیاعنا عن ایماننا و عن شمائلنا([14]

رسول خداصلی الله علیه و آله به علی علیه السلام فرمودند: آیا راضی نیستی که در بهشت با من هستی، حسن و حسین و فرزندانمان پشت سر ما و همسران ما پشت سر فرزندانمان و شیعیان ما سمت راست و چپ ما هستند.

به دینم سوگند که آنقدر روایات متعددی درباره شیعه و فضیلت آن در کتب روایی اهل سنّت ذکر شده است که جمع آ‌وری آن نیاز به زمانی طولانی و نگارش کتابی مفصل دارد حال با این وجود متحیرم که چرا افرادی کوردل، مزدور و مغرض به انکار وجود چنین خورشید تابانی می­پردازند و جز زحمت ما نمی­دارند.

عجیب اینجاست که در کتب روایی شیعه و سنی مدح شیعه وارد شده ولی نه در کتب شیعه و حتی نه در کتب سنی هیچ روایتی که نامی از سنی در آن باشد ذکر نشده با این اوصاف جای تعجب دارد که چگونه امروزه به ما می­گویند شیعه از کجا آمده و چه کسی آن را تأسیس کرده است!!!

)و لئن سألتهم من نزل من السماء ماء فاحیا به الارض من بعد موتها لیقولنّ الله قل الحمدلله بل اکثرهم لا یعقلون([15]

و اگر از آنها بپرسی که چه کسی از آسمان آب را نازل کرد تا زمین را با پس از مرگش با آن حیات بخشد گویند خداوند، بگو حمد مخصوص خداست، بلکه اکثر آنها تعقل نمی­کنند.

روایات اهل بیت علیهم السلام درباره شیعه

در منابع متعلق به شیعیان روایات فراوانی یافت می­شود که علاوه بر نشان دادن فضیلت و کرامت شیعه دلالت بر اصالت و حقانیت و مخصوصاً قدمت وجودی این گروه می­نماید ما تبرکاً به یکی از این روایات نگاهی انداخته و طالبین را به کتب مفصل­تر راهنمائی می­نمائیم.[16]

از امام محمد بن علی الباقر علیه السلام نقل شده که فرمودند: خداوند سبحان در وحدانیت خویش یگانه بود پس به کلمه ای تکلم فرمود که آن کلمه نوری شد و از آن، نور محمد و علی و خاندان ایشان  علیهم السلام را خلق کرد سپس به کلمه دیگری تکلم فرمود پس آن کلمه روح شد و آن روح را در آن نور ساکن فرمود و آن نور همراه با روح را در بدن­های ما ائمه علیهم السلام قرار داد پس ما روح خدا و کلمه او هستیم که به واسطه ما از خلقش در حجاب است.

در هر صورت ما را در سایه عرش سبزش در حالی که مشغول تسبیج و تقدیس بودیم و هیچ خورشید و ماه و جنبنده­ای نبود قرار داد سپس شیعیان ما را آفرید و ایشان شیعه نامیده شده­اند زیرا از شعاع نور ما آفریده شده­اند.[17]

از این روایت می­توان فهمید که شیعه­ از کجا و کی بوده و چه قدمت و سابقه­ای دارد البته این حدیث را فقط برای لذت مؤمنین شیعه نقل نمودم و خود واقف هستم که در این موضوع برای بحث با مخالفین، همان روایات اهل تسنن که گذشت کفایت می­کند.